arrow_drop_up arrow_drop_down

Waarom word je ziek aan het begin van je vakantie?

Niet voor iedereen begint de vakantie leuk en ontspannen

We hebben het allemaal weleens meegemaakt: niet voor iedereen begint de vakantie leuk en ontspannen, net als je vakantie begonnen is, krijg je griep, of voel je je niet lekker.

Zo toevallig is dat niet, blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Tilburg.

Deze wetenschappelijke studie kwam met de term ‘vrijetijdsziekte’

Hoogleraar gezondheidspsychologie Ad Vingerhoets wijt vrijetijdsziekte aan een te snelle omschakeling van werk naar rust.

Het lichaam probeert onder zware omstandigheden voor tal van lichaamsfuncties een evenwicht te bereiken en als plots de stress wegvalt, raakt de balans verstoord. Als je hard werkt, merk je bovendien vaak het sein van je lichaam niet op, zegt hij, omdat er zo veel sterke signalen van de zintuigen naar de hersenen gaan. Onze hersenen hebben een beperkte capaciteit. Als we het druk hebben, is er in ons hoofd geen ruimte om die signalen op te pikken. Er is te veel afleiding.

Pas als je ontspant, merk je dat je moe of ziek bent, zoals de voetballer die pas na de wedstrijd de pijn van een blessure voelt.

Omgekeerde Kortjakje-syndroom

“Altijd is kortjakje ziek, midden in de week, maar zondags niet.” Laat dit bij een gedeelte van de Nederlanders precies andersom zijn: die zijn nooit ziek, maar wel als ze vrij zijn.

Vooral mensen met een zware, verantwoordelijke baan lijden aan dat ‘omgekeerde Kortjakje-syndroom’. Dat kan te maken hebben met de invloed van stresshormonen op het immuunsysteem, zegt onderzoeksleider Ad Vingerhoets. Als we onder druk staan, pompt ons lichaam adrenaline en cortisol rond waardoor de afweer een tijdlang wordt versterkt.

Mogelijk krijgen ziekteverwekkers pas een kans als de stresshormonen wegvallen.

Anderzijds blijkt uit onderzoek onder harde werkers dat hun lijf in rust niet uit de tredmolen weet te stappen en ook dan doorgaat met de productie van adrenaline. Af en toe een shot van dat stresshormoon kan volgens immunologen geen kwaad; het stelt ons in staat om efficiënt en alert te zijn. Maar als dat natuurlijke alarmsysteem te lang blijft aanstaan, wordt nutteloze energie geproduceerd. Het lichaam krijgt niet de kans te herstellen en dat verzwakt uiteindelijk de afweer.

Er blijken ook psychologische verklaringen voor vakantieziekte. Zo kan voor sommige personen ontspannen heel stressvol zijn, omdat de structuur van alledag wegvalt. En dan moeten ze opeens ook nog dingen doen die ze misschien stiekem niet zo leuk vinden, zoals reizen of met de familie op stap. Vakantie betekent daarnaast vaak een verandering van leefstijl: we slapen langer, drinken minder koffie, eten anders, liggen de hele dag in de zon en dat kan ons lijf parten spelen. Onderzoek duidt op een kleine piek in het aantal hartinfarcten gedurende de vakantie, veroorzaakt door een plotse toename van de alcoholconsumptie. Die aandoening staat onder cardiologen bekend als het vakantiehartsyndroom.

De vrijetijdsziekte kan opgedeeld worden in twee categorieën:

1/ Mensen die last krijgen van vage pijntjes en vermoeidheid.

De verklaring voor de pijntjes van deze groep is mogelijk dat deze groep zich pas bewust wordt van die pijnen als ze na een drukke periode tot rust komen. Er is minder afleiding, waardoor je de pijn dan pas begint te voelen.

2/ En de mensen die echt koorts en andere symptomen van griep krijgen.

De groep die zich echt goed beroerd voelt in de vakantie, heeft te maken met adrenaline door een drukke baan met veel stress.

Het is belangrijk dat je lichaam adrenaline aanmaakt naar behoefte. Het zorgt ervoor dat we in drukke tijden kunnen presteren. Maar als we geen adrenaline nodig hebben, moet het ook niet aangemaakt worden.

Je ziet dit vooral bij mensen die veel overuren maken voor hun werk. Tijdens het slapen, hét moment dat je lichaam echt moet rusten, is er nog steeds adrenaline actief. Dit is ook het geval als ze op vakantie gaan. Hierdoor kom je met overtollige energie te zitten, waardoor het afweersysteem uit balans raakt.

Maar gelukkig kun je er ook iets aan doen!

Daarvoor moeten we volgens Vingerhoets op zoek naar een betere balans tussen werk en ontspannen. Het kan ook helpen om je ritme tijdens het begin van je vakantie zoveel mogelijk aan te houden. Ga niet opeens veel meer of minder slapen, dan is de overgang minder ingrijpend voor je lichaam.

Ontspan geleidelijk.

Je opgeschroefde zenuwstelsel heeft tijd nodig om weer in balans te komen. Daarvoor is het nodig om je ‘parasympaticus’ aan te spreken. Dat is een deel van je neurale stelsel dat je lichaam het signaal geeft om spanning los te laten.

Om jezelf te kalmeren kan je de parasympaticus op verschillende manieren prikkelen:

  • Adem uit met aandacht. Leg bij je ademhaling de nadruk op je uitademing. Adem 3 tellen in door je neus en adem iets langer, 5 tellen uit door je mond.
  • Geef je hartslag ook vakantie. Je zult merken dat je hartslag gaat vertragen als je langer uitademt dan inademt.
  • Help je spijsvertering. Je spijsvertering is ook gekoppeld aan je parasympaticus, het helpt wanneer je je kaken en je tong ontspant.

Succes, geniet van je vakantie.

Wanneer je in je vakantie op een ontspannen manier aan je stressbestendigheid wilt werken zodat je na je vakantie beter met stress om kunt gaan, maak dan gebruik van onze zomeractie.

Reactie plaatsen